Τρίτη, 30 Νοεμβρίου 2010

Η ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΕΙΝΑΙ ΕΡΩΤΑΣ!

Το να ανοίξεις κουβέντα με δεκαπεντάχρονα παιδιά στις 8.00 το πρωί για τις σχετικές θέσεις ευθείας και κύκλου πάνω στο επίπεδο, δεν είναι κι από τα ευκολότερα που μπορείς να κάνεις ξεκινώντας τη μέρα σου. Ειδικά όταν η μέρα αυτή είναι η Τρίτη και ένα βαρύ εφτάωρο περιμένει εσένα, ενώ ένα άλλο βαρύ εξάωρο περιμένει τα παιδιά... Κάτι τέτοια σκεφτόμουν καθώς προχωρούσα στο διάδρομο, πηγαίνοντας προς το Α2, και αναρωτιόμουν κατά πόσο θα τηρήσω το πλάνο μαθήματος που είχα από χθες ετοιμάσει. Μπαίνοντας τα "καλημέρα κυρία", "καλημέρα παιδιά", πήραν κι έδωσαν όση ώρα προσπαθούσα να βολιδοσκοπήσω τις προθέσεις, τη νύστα, τη διάθεσή τους κι όλα όσα πρέπει να  σφυγμομετρήσει στους μαθητές και να λάβει υπόψη του ο δάσκαλος, πριν αρχίσει την κατάστρωση ή καλύτερα την ... ενορχήστρωση του μαθήματός του.
Κρίνοντας από τον πρώτο γρήγορο έλεγχο πως θα έπρεπε να επινοήσω αστραπιαία κάτι διαφορετικό, κάτι επί πλέον από αυτό που είχα σχεδιάσει, για να κρατήσω ξύπνιο κι εναργές ένα πλήθος παιδιών, τα οποία είμαι βέβαιη πως στις 8.00 το πρωί με  μεγάλη χαρά θα εγκατέλειπαν την αίθουσα για να ξαναγυρίσουν στο κρεβάτι τους, αν όχι όλα, εντάξει τα περισσότερα..:), αποφάσισα να κάνω μια κίνηση φορσέ!
Σχεδιάσα τρεις -κατά προσέγγιση- κύκλους στον πίνακα και είπα: "Λοιπόν, φανταστείτε τώρα ότι ανοίγει η πόρτα της αίθουσας και μπαίνει μέσα μια ευθεία.. Βλέπει τους κύκλους, τους εξετάζει, τους ελέγχει, φλερτάρει μαζί τους  και στο τέλος επιλέγει τον έναν από αυτούς και τον πλησιάζει... :)
Αυτό που θέλω από σας είναι να κάνετε τους τρεις κύκλους στο τετράδιο σας και να ζωγραφίσετε στον έναν από αυτούς την ευθεία.."
Μάλλον σοκαριστικό το ζητούμενό μου, όπως φάνηκε από τη βροχή των ερωτήσεων που ακολούθησαν. "Πού να την κάνουμε την ευθεία;", "Σε ποιον από τους τρεις κύκλους να την βάλουμε;", "Πώς να την κάνουμε;", κι άλλες πολλές ερωτήσεις που τελειωμό δεν είχαν, αλλά όλες ελάμβαναν την ίδια ακριβώς απάντηση από μένα. "Την ευθεία να την βάλετε σε όποιον από τους τρεις κύκλους θέλετε, όπως εσείς θέλετε". Χρειάστηκε να το επαναλάβω πολλές φορές για να τους πείσω πως είχαν την απόλυτη επιλογή. Το βέβαιο είναι πως κανένας πλέον δεν θα επέλεγε να γυρίσει στο κρεβάτι του και να χάσει το μάθημα της Γεωμετρίας.  Αφού υποχώρησαν και με τα πολλά καταπιάστηκαν να τοποθετούν στο επίπεδο των τριών κύκλων, άλλοι διστακτικά κι άλλοι με αποφασιστικότητα, την ευθεία που με την είσοδό της στην τάξη μας είχε αιφνιδιάσει, έκανα μια γρήγορη γύρα ελέγχοντας τα τετράδια. Προς στιγμήν σκέφτηκα πως θα έπρεπε να τα πάρω και να τα "μελετήσω" σε βάθος, υπολογίζοντας με ακρίβεια τα ποσοστά των  περιπτώσεων που είδα στα σχήματα των παιδιών. Όμως υπήρχε τέτοια σύγκλιση που δεν χρειάστηκε από την πλευρά μου παραπέρα μελέτη. 
Οι ν-1 στους ν μαθητές μου είχαν σχεδιάσει την ευθεία να τέμνει τον πρώτο κύκλο.  Ένας είχε κάνει μιαν ευθεία απόμερα, χωρίς κοινά σημεία με κανέναν από τους τρεις κύκλους και κανένας (μα κανένας) δεν σχεδιάσε μια εφαπτόμενη ευθεία..  Το αξιοπρόσεκτο είναι πως εκτός από δύο που, ως ευθεία, έφεραν μια οριζόντια και μια κατακόρυφη διάμετρο του κύκλου αντίστοιχα, όλοι οι υπόλοιποι μαθητές  είχαν κάνει μια τέμνουσα με την ίδια περίπου κλίση. (όπως ακριβώς φαίνεται στο σκίτσο :) )
Μετέφερα τα σχήματά τους  στον πίνακα, συμπληρώνοντας φυσικά και την περίπτωση της εφαπτομένης...                                                                                                             
Οι σχετικές θέσεις ευθείας κύκλου με τη μορφή των διατακτικών σχέσεων των μέτρων της ακτίνας R και της απόστασης δ του κέντρου Ο από την ευθεία ε, προέκυψαν εύκολα και αναγράφηκε κάθε μια κάτω από το αντίστοιχο σχήμα. 
Το αξιοπρόσεκτο είναι πως κατάφεραν, οι περισσότεροι, να "μαντέψουν"  ποιων μεγεθών η σύγκριση θα καθόριζε τη σχετική θέση ευθείας κύκλου και ακόμη πιο αξιοπρόσεκτο είναι το σχόλιο μιας μαθήτριας:
"Κυρία, σαν να διηγούνται μια ερωτική ιστορία δεν είναι τα σχήματα στον πίνακα; "
Γύρισα να ξανακοιτάξω στον πίνακα κι ύστερα πάλι στη μαθήτρια, η οποία προς επίρρωση του σχολίου τής συνέχισε λέγοντας: "Ναι, κυρία! Δείτε! Ο κύκλος είναι ένας άνδρας και η ευθεία είναι μια γυναίκα που του την πέφτει.. Τι κυρία;  Αφού τα κορίτσια την πέφτουν σήμερα στα αγόρια..."
"Ελένη, νομίζω πως ξεφύγαμε" απάντησα γελώντας...
Είχα ωστόσο την απόλυτη βεβαιότητα πως κανένας από τους ν μαθητές μου δεν έμεινε στις 8.00 η ώρα το πρωί, αμέτοχος στο μάθημα της Γεωμετρίας...Κανένας δεν αναζήτησε τη ζεστασιά του κρεβατιού του, βαρυγκομώντας μέσα στην αίθουσα...επειδή όλοι συμμετείχαν - άλλοι λιγότερο κι άλλοι περισσότερο - στην αναζήτηση των σχετικών θέσεων ενός κύκλου και μιας ευθείας..

Σίγουρα δεν είναι από τα ευκολότερα η αφύπνιση των δεκαπεντάχρονων στο σχολείο την πρώτη ώρα, στις 8.00.. Όμως υπάρχει  τρόπος, νομίζω,  να γίνει ένα από τα διασκεδαστικότερα...
Αρκεί η διδασκαλία να είναι  έρωτας...και - γιατί όχι και -  αντιστρόφως!! :)

12 σχόλια:

  1. Μου θυμίζεις τον εαυτό μου κάθε Δευτέρα πρωί που επίσης έχω πρώτη ώρα γεωμετρία στην Α΄ Λυκείου. Φοβερή διάθεση για χουζούρι και επιστροφή στο κρεβάτι... Πώς να τους αρχίσεις ευχάριστα την εβδομάδα; Νομίζω ότι εσύ τα κατάφερες, Κατερίνα μου. Και βέβαια, αναφερόμενη στην αναλογία που λατρεύουν αυτές οι ηλικίες: τις σχέσεις γυναικών ανδρών φυσικά...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Γεια σου Χριστίνα!

    Η αναλογία οδηγήθηκε εκεί από μόνη της... :)
    Σχεδόν σε κάθε μάθημα καταφεύγω σε "επιστημονική φαντασία", για να κυλήσει η ώρα δημιουργικά..Η Γεωμετρία δεν παλεύεται διαφορετικά στη συγκεκριμένη γενιά.. :)
    Στην τριγωνική ανισότητα τους είπα να με φανταστούν σε ένα δάσος, όπου είχα βρει τρεις κορμούς δένδρων 2, 3 και 5 μέτρα που τους φορτώθηκα στην πλάτη, προκειμένου να τους πάω στο σπίτι και χωρίς να τους κόψω να κατασκευάσω ένα τρίγωνο παρτέρι στον κήπο...
    Χαμός είχε γίνει. Οι μισοί ισχυρίζονταν πως μπορώ να το κάνω, οι άλλοι ότι δεν μπορώ και ένας επέμενε πως θα με συλλάβουν που κόβω τα δέντρα..:)

    Θυμούνται πάντως την τριγωνική ανισότητα...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Δεν ξέρω αν η διδασκαλία είναι έρωτας, αλλά είναι σίγουρα εύκολο να ξεχωρίσεις αυτούς που είναι ερωτευμένοι μαζί της!
    Θέλω να σταθώ αλλού όμως: στην καταφανή αμηχανία των μαθητών όταν τους έδωσες το ελεύθερο να αυτενεργήσουν. Τη γνωρίζω γιατί την έχω αντιμετωπίσει κι εγώ. Επιμένω ότι η δομή του σχολείου είναι τέτοια που δεν επιτρέπει στους μαθητές να δράσουν αυτοβούλως, να δημιουργήσουν και να εκφραστούν. Υποθέτω ότι το εκπαιδευτικό σύστημα δε θέλει να παράξει ανθρώπους που παίρνουν πρωτοβουλίες, αλλά ανθρώπους που δέχονται εντολές, εξ ου και η ολοφάνερη αμηχανία.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Γεια σου Κώστα!!

    Ευχαριστώ για το σχόλιο.

    Περιμένω ανάρτησή σου... :)
    Καλό μήνα.

    Υ.Γ. ως συνήθως, με βρίσκεις σύμφωνη..:)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. καλή σου μέρα Κώστα!
    επανέρχομαι στο σχόλιο σου, σαραντατόσες μέρες μετά, μόνο και μόνο για να σου πω, ότι, παρόλο που γνωρίζω ότι η δομή του σχολείου είναι ακριβώς όπως λες ότι είναι, παρόλο που με ενοχλεί πολύ που είναι έτσι, παρόλο που όλα αυτά τα γνώριζα από πριν, με αυτό το σχόλιό σου, μου άνοιξες έναν άλλο δρόμο στην αντιμετώπιση του προβλήματος!!

    Ασκείς πολύ θετική επιρροή πάνω μου και με εμπνέεις!
    Ευχαριστώ! :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. όχι καθόλου σχετικοάσχετο!
    ούτε και ασχετοσχετικό!
    ίσως και τα δυο μαζί:)

    love at first sight
    we love math..
    we make math..
    Μath at first sight..

    πραγματικά όμως κάποια παιδιά που αγκωμαχούν με την αυστηρότητα των συμβόλων καταφέρνουν αρκετά πράγματα σε μια πιο διαισθητική δραστηριότητα κι αυτό τα εμψυχώνει!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  7. Για κάποιους όμως μαθητές...
    Math hurts... ( θυμάσαι τους Nazareth ; )...
    Και σίγουρα "ταιριάζει" και με άλλα τραγούδια...

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  8. love hurts :)))

    ΤΕΛΕΙΟ!!
    Μου έδωσες πολύ ωραία ιδέα!!
    Ναι, αν έχεις και κάτι άλλο θα το ήθελα!
    Σ' ευχαριστώ!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  9. Και άλλο ένα "παραποιημένο", μάλλον πιό "κοντά" στον τίτλο του άρθρου...:

    If you can't teach in the class you love,
    love the one you teach...

    ("Love the one you're with"
    Stephen Stills, C.S.N.Y.)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  10. ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟ!!

    Είσαι άψογος στις.. παραποιήσεις!! :))
    Σήμερα είδα στο σχολείο τα παιδιά της Α' Λυκείου και είπα ότι ετοιμάζω κάποιες ωραίες μουσικοχορευτικές δραστηριότητες.. Ενθουσιάστηκαν.
    Μετά το Μαθηματικό Πανηγύρι, στις 18/06, θα φροντίσω να κάνω μια σχετική ανάρτηση, όπου θα γράψω και τους στίχουν των δυο τραγουδιών που συνέθεσαν οι μαθητές. Στο ρεφραίν το ένα λέει:
    "τα μαθηματικά είναι φανταστικά"!
    Οπότε καταλαβαίνεις ότι οι ιδέες που μου δίνεις με τις όμορφες 'λεκτικές παραποιήσεις' και τα έντεχνα λογοπαίγνια βρίσκουν πολύ γόνιμο έδαφος!

    Να είσαι καλά και ό,τι άλλο έχεις 'παραποιήσει' ή πρόκειται να 'παραποιήσεις' στο μέλλον, μην ξεχάσεις να μας το προωθήσεις..
    Διευρύνεις το μαθηματικό πεδίο δράσης μας! :)

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  11. Xαίρομαι που σου άρεσαν...
    Καλή συνέχεια...

    ΑπάντησηΔιαγραφή