Σάββατο 9 Απριλίου 2011

ΤΟ ΔΟΓΜΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ: homo homini lupus

"Το δόγμα της ζωής είναι γνωστό από τότε που το πρώτο δίποδο σκότωσε ένα άλλο για να του αρπάξει τη λεία' το απροκάλυπτο "άρπαξε να φας και κλέψε να 'χεις" ήταν όρος επιβίωσης πολύ προτού ο Όμηρος μας προσφέρει την εκλέπτυνση: "αιέν αριστεύειν και υπείροχον έμμεναι άλλων" (ιδίως το δεύτερο που σε καλεί σε συνεχή μάχη). Και οι μεγάλοι ψυχογιατροί τα ίδια λένε: ο άνθρωπος βρίσκεται σε διαρκή αναμέτρηση με τους άλλους' κάθε άνθρωπος προετοιμάζεται για επίθεση και άμυνα. Αλλά το μόνο πλέον θήραμα του ανθρώπου είναι ο άνθρωπος (homo homini lupus)' ένας λύκος με λουρί πολιτισμού που το σπάει με κάθε ευκαιρία: φόνοι, αρπαγές, βιασμοί, ληστείες, πόλεμοι, πυρπολήσεις, λεηλασίες, υποδουλώσεις, αποικιοκρατία, Ιερά Εξέταση, εθνοκαθάρσεις, κρεματόρια, γκούλαγκ, Γκουαντάναμο. Αν αυτή η αλόγιστη επιθετικότητα απαντάει, όπως λένε, στο ένστικτο της απόκτησης, ο Τζένγκις Χαν, ο Τάρας Μπούλμπα και ο Αττίλας είναι σήμερα οι μεγαλοεπιχειρηματίες στις λίστες του Forbes. "

Από το βιβλίο του Διονύση Χαριτόπουλου, "ΕΓΧΕΙΡΙΔΙΟ ΒΛΑΚΕΙΑΣ", εκδόσεις ΤΟΠΟΣ, Αθήνα, 2008*


Δεν είναι απαραίτητο να συμφωνεί κανείς στο εκατό τοις εκατό με τον Δ. Χαριτόπουλο για να παραδεχτεί ότι ο καθένας μας, άνθρωπος ων, κρύβει μέσα του έναν λύκο. Εντάξει, μπορεί αυτός ο λύκος  να βρίσκεται σε κατάσταση ύπνωσης ή, στην περίπτωση που είναι ξύπνιος,  να μην είναι από εκείνους τους πολύ κακούς,  που τρώνε τις μικρές κοκκινοσκουφίτσες. Ίσως πάλι, το ζώο που κρύβουμε μέσα μας  να  μην είναι καν λύκος,  αλλά  ένα  κακό πρόβατο από αυτά  που κρύβουν τον λύκο μέσα τους!  Ακόμη χειρότερα δηλαδή.. Φύλαγέ μας από τέτοιου είδους προβατοπροβιές..
Εν πάση περιπτώσει, χωρίς καθόλου να το εμβαθύνουμε  αναζητώντας το είδος του τετράποδου που κρύβει ο καθένας  μέσα του, νομίζω πως θα πρέπει να δεχτούμε αξιωματικά κι από την εμπειρία μας και μόνο αυτό που πρεσβεύουν οι ψυχογιατροί, όπως λέει κι ο Χαριτόπουλος παραπάνω, δηλαδή πως "ο άνθρωπος βρίσκεται σε διαρκή αναμέτρηση με τους άλλους' κάθε άνθρωπος προετοιμάζεται για επίθεση και άμυνα." 
Αυτή η στάση του ανθρώπου, όπως και κάθε έμβιου που παλεύει για την επιβίωσή του, διεκδικώντας την τροφή του, είναι κατανοητή όταν εκδηλώνεται στη διεκδίκηση των εκ των ων ουκ άνευ της ζωής. Αλλά, με μας τους ευφυείς, το θέμα επεκτείνεται, δεν σταματάει εκεί. Η αναμέτρηση, η επίθεση και η άμυνα αποκτούν έναν βλακώδη χαρακτήρα, όταν δεν έχουν ως κίνητρο την απόκτηση της βοράς, που όποιος την εξασφαλίσει εκείνος μόνο θα επιζήσει,  ούτε την απόκτηση άλλων τινών που ενδεχομένως συμβάλλουν στην εξασφάλιση αυτής της βοράς. Δεν έχουν κίνητρο ούτε την επικράτηση σε μια πνευματική, ας πούμε, αντιπαράθεση, που πιθανόν να οδηγήσει σε ένα θεμιτό ή  ευεργετικό για μας αποτέλεσμα.. Όλα αυτά είναι αποδεχτά και μοιάζουν να έχουν λογική βάση. Όταν το  κίνητρο της αντιπαράθεσης όμως  είναι...θέμα χρόνου, δηλαδή όταν είναι ο ίδιος ο Χρόνος!! Τότε;
Τότε ποια  λογική υπάρχει σ' αυτήν την αναμέτρηση;  Πώς στήνεται η επίθεση σε μια τέτοια διεκδίκηση; Πώς παίζεται η άμυνα; Σε τι σχηματισμό παρατάσσονται οι διεκδικητές;
Ιδού από που ξεκίνησα να σκέφτομαι όσα σκέφτομαι, από αυτό το κείμενο που 'γραψε η Sonata:

"Η παράδοση συνεχίζεται. Ο δάσκαλος δεν τολμά να γράψει την απόδειξη. Βρίσκει αφορμή να σταματήσει το μάθημα και γυρνάει απότομα το κεφάλι. Πιάνει το Σταμάτη να χαϊδεύει τα μαλλιά της Αρετής, τον Αλέξανδρο να κοιτάει έξω απ' τό παράθυρο, τη Ρεβέκκα να κοιμάται.Την Πωλίνα να γράφει κάτι σ' ένα ταλαιπωρημένο χαρτάκι. Τον Κωνσταντίνο να σχεδιάζει μια καρδιά στο θρανίο. Υψώνει τον τόνο της φωνής του, φοράει ένα βλέμμα παραπονεμένο και αυστηρό. Τους μαλώνει. Τους λέει να μαζέψουν το μυαλό τους και να συγκεντρωθούν μπας και μάθουν τίποτα. Κατηγορεί τη γενιά τους και τους προσάπτει αδικήματα :"Αδιάφοροι, τα βρήκανε όλα έτοιμα, καλομαθημένοι". Ξεφυσάει και γυρνά να γράψει την απόδειξη . Ευτυχώς! Ευτυχώς, χτύπησε το κουδούνι. Γλύτωσε την απόδειξη. Καλύτερα! Η πονεμένη του καρδιά ίσως να μην το άντεχε. Μαζεύει τα συμπράγκαλά του από την έδρα, σκύβει το κεφάλι. Φεύγει. Δεν κοιτάει κανέναν. Όσο να 'ναι, η θέα των τριάντα παιδιών να τον κοιτούν κατάματα του δημιουργεί μια κάποια ταχυπαλμία. Δεν τολμά να το πει στον καρδιολόγο του. Το αλάτι το 'χει κόψει εδώ και καιρό. Απλά, τριάντα παιδιά, εξήντα ζευγάρια μάτια, τριάντα καρδιές του θυμίζουν όσα έζησε ή όσα ήθελε να ζήσει μα δεν τα κατάφερε. Του θυμίζουν όσες επαναστάσεις ονειρεύτηκε, όσα συνθήματα ήθελε να γράψει, μα το σπρέι του ήταν πάντα άδειο. Του θυμίζουν το συναίσθημα του να στέκεσαι στη μέση μιας πλατείας, στην καρδιά μιας πολιτείας και να θες να πιάσεις τον κόσμο με τα δυο σου χέρια και να τον τραντάξεις, μα την τελευταία στιγμή πάντα αυτός να ξεγλιστράει μεσ' απ' τα δάχτυλα. Τα θυμάται ολ΄αυτά και το μόνο που ζητά είναι να βρεθεί στο γραφείο των συναδέλφων. Ο διάδρομος γεμίζει από φωνές παιδιών. Γέλια, ανούσιες συζητήσεις, βρισιές, πειράγματα."

Από  την ανάρτηση της μικρής Sonatas,  όπου μας περιγράφει το μάθημα στην τάξη της, με τούτη την σκληρότητα που δείχνουν οι (νέοι) άνθρωποι στον άνθρωπο,  θυμήθηκα το εγχειρίδιο βλακείας του Χαριτόπουλου. Ίσως κάποιο παρόμοιο εγχειρίδιο να 'πρεπε να διαβάζεται στα πλαίσια κάποιου μαθήματος ανθρωπιστικού χαρακτήρα..Για να μαθαίνουμε όλοι πως το δόγμα της ζωής που είναι το "άρπαξε να φας.." δεν θέτει ως αντικείμενο αρπαγής τον Χρόνο.. Ο Χρόνος δεν είναι διαπραγματεύσιμος,  ούτε  είδος που "αρπάζεται"..
Ο Χρόνος δεν χαρίζεται.  Κανενός! Δεν συνδιαλέγεται.. Είναι αγύριστο κεφάλι..
( ο λύκος αν εγέρασε κι άσπρισε το μαλλί του, ούτε τη γνώμη άλλαξε ούτε την κεφαλή του...)
Ο Χρόνος είναι Λύκος..  Είναι λύκος με προβιά..
Μόνο που μας παίρνει χρόνο ώσπου  να το καταλάβουμε.. :))
---------------------------------------------------------------------------------------------------
*Παλιότερη ανάρτηση από το βιβλίο του Δ. Χαριτόπουλου,  υπάρχει εδώ :)

Παρασκευή 8 Απριλίου 2011

Η απόλαυση του κειμένου στην υπηρεσία της διδασκαλίας των Μαθηματικών

Το κείμενο που ακολουθεί είναι περίληψη της ομιλίας στα πλαίσια της Μαθηματικής Εβδομάδας που πραγματοποιήθηκε  2-3-4-5-6/Μαρτίου στη Θεσσαλονίκη. 
      
 Οι δυσκολίες που αντιμετωπίζει ο εκπαιδευτικός κατά τη διδασκαλία των Μαθηματικών είναι ποικίλες. Οι περισσότερες πηγάζουν κυρίως από την αδυναμία του μεγαλύτερου μέρους των μαθητών να αντιληφθούν τον  αφηρημένο υψηλό κώδικα που χρησιμοποιούν τα Μαθηματικά, επειδή ο κώδικας αυτός, κατά την τυπική σχολική διδασκαλία, δεν διασυνδέεται με τις λοιπές εκφάνσεις της ανθρώπινης διανόησης και σπανιότατα  ξεπερνά το φράγμα της αυστηρότητας και του φορμαλισμού του, για να προσεγγιστεί θεωρητικά, περιγραφικά και διαθεματικά, με αποτέλεσμα να μην προκαλεί στους μαθητές το απαραίτητο ερέθισμα που θα τους κινητοποιήσει και δραστηριοποιήσει, ώστε να συμμετέχουν  στο μάθημα. Για το λόγο αυτό, ο εκπαιδευτικός οφείλει να επινοεί και να εφαρμόζει διάφορες μεθόδους εναλλακτικών προσεγγίσεων του μαθήματος, όπως, για παράδειγμα, τη χρήση κειμένων που αντλούν το θέμα τους από τα Μαθηματικά, είτε ως εφαρμογή είτε ως φιλοσοφία είτε ακόμη και ως δυνατότητα ή ως ιστορία. Μέσω αυτών  με τους κατάλληλους χειρισμούς ο εκπαιδευτικός εισάγει στο μάθημα τον ιστορικό-κοινωνικό-τεχνολογικό περίγυρο των Μαθηματικών. Αξιοποιεί παράλληλα την απόλαυση που μπορούν να προσφέρουν τα εν λόγω «παρα-μαθηματικά» κείμενα. Λέγοντας  απόλαυση εννοούμε την πνευματική χαρά που αισθάνεται ο αναγνώστης μέσω των αισθήσεων ή του πνεύματος όταν διαβάζει ένα κείμενο. Σε πιο γενικό επίπεδο αποδεδειγμένα, μια τέτοια προσέγγιση επιτρέπει να πέσουν τα στεγανά που διαχωρίζουν, στη συνείδηση των μαθητών και όχι μόνο, τις θετικές από τις ανθρωπιστικές επιστήμες και να αναδειχθεί ο ενιαίος και ολιστικός χαρακτήρας  της ανθρώπινης πνευματικής δραστηριότητας.                                   

Το παρακάτω κείμενο περιγράφει συνοπτικά ένα τέτοιο «πείραμα» το οποίο πραγματοποιήθηκε  σε μαθητές της Α' Λυκείου.  Σε μια κατάλληλη χρονική στιγμή, προσποιούμενη πως συμφωνώ με κάποιον μαθητή που αμφισβήτησε τη χρησιμότητα του μαθήματος,  διερωτώμενος  πού μπορεί να χρησιμοποιήσει στο μέλλον την παραγοντοποίηση των αλγεβρικών παραστάσεων, προτείνω να διακόψουμε το όχι ιδιαίτερα χρήσιμο μάθημα και να ασχοληθούμε με κάτι χρησιμότερο, όπως για παράδειγμα να ενημερωθούμε για τα νέα, διαβάζοντας εφημερίδα. Στη συνέχεια, εκμεταλλευόμενη την έκπληξη που τους προκαλεί η απρόβλεπτη συμπεριφορά μου, βγάζω από την τσάντα μου το απόκομμα με το παρακάτω άρθρο κι αρχίζω την ανάγνωση.
Ένα συνηθισμένο πρωινό, ενός συνηθισμένου ανθρώπου [1]  
 του Τεύκρου Μιχαηλίδη [2].
«Το ραδιόφωνο-ξυπνητήρι του Θανάση χτύπησε στις 7:00. Χάρη στην ψηφιακή τεχνολογία, βασισμένη στην αριθμητική ανάλυση και το δυαδικό σύστημα το δωμάτιο γέμισε μουσική, λες και μια ορχήστρα ολόκληρη είχε μαζευτεί στο προσκέφαλό του. Σηκώθηκε. Σε δέκα λεπτά το ψυγείο και το φουρνάκι του, που λειτουργούσαν με fuzzy logic - παρακλάδι της πλειότιμης συμβολικής λογικής που ήταν υπεύθυνη και για την ασφαλή λειτουργία του ΑΒS στο αυτοκίνητό του - του εξασφάλισαν ένα πλούσιο πρωινό. Στις 7:40 πληκτρολογούσε στο συναγερμό τον τετραψήφιο κωδικό του – η θεωρία των πιθανοτήτων λέει πως ο ενδεχόμενος διαρρήκτης είχε μόλις 1 στις 10.000 πιθανότητα να τον παραβιάσει – κι έφυγε ήσυχος για τη δουλειά. Μπήκε στο μετρό - άλλο θαύμα κι αυτό, σήραγγες, κανάλια υπονόμων, δίκτυα παροχής, μια ολόκληρη υπόγεια πόλη σχεδιασμένη με βάση τα γραφήματα του Όιλερ - βολεύτηκε κι άνοιξε την εφημερίδα. «Μείωση κατά 12% των ατυχημάτων μετά την εφαρμογή του αλκοτέστ. 27% των οδηγών συμμορφώθηκαν ήδη με τους νέους αυστηρούς κανονισμούς». 12%, 27%! Και πώς το βρήκανε; Τα νύχια τους μυρίσανε; Γύρισε στα αθλητικά. Ο Κωνσταντίνου να στέλνει με κεφαλιά στα δίχτυα το ημικανονικό 32-εδρο β’ τύπου του Αρχιμήδη – τη μπάλα του ποδοσφαίρου δηλαδή – δέσποζε στην σελίδα. Στις 8:30 έμπαινε στο γραφείο. Άνοιξε τον υπολογιστή (ήταν γεμάτος ολοκληρωμένα κυκλώματα βασισμένα στην άλγεβρα Μπουλ αλλά ο Θανάσης ούτε το ήξερε ούτε ήθελε να το μάθει) και μπήκε στο Ίντερνετ. Ο κώδικας RSA βασισμένος στους πρώτους αριθμούς του εξασφάλισε μια ασφαλή σύνδεση και άνοιξε το ηλεκτρονικό ταχυδρομείο. Μήνυμα από τη Μαρία! – το πρόσωπο. Καλό κορίτσι η Μαρία, σκέφτηκε. Καλλιεργημένη, πρόσχαρη, σπιρτόζα, όμορφη. Ένα μονάχα κουσούρι είχε. Σπούδαζε Μαθηματικά. Χάθηκε να σπουδάσει κάτι άλλο, κάτι πιο κοντά στην καθημερινή ζωή, κάτι χρήσιμο τελοσπάντων! Έτσι σκέφτηκε ο Θανάσης και βγήκε επειγόντως απ’ το e-mail γιατί πλησίαζε ο διευθυντής.»
Με τον κατάλληλο επιτονισμό δίνω έμφαση στην απορία του Θανάση, που εν πολλοίς είναι και απορία των μαθητών χάριν των οποίων διαβάζεται το κείμενο. Από τις αντιδράσεις και τα γέλια που ακούγονται συμπεραίνω πως απολαμβάνουν το κείμενο και το χιούμορ του συγγραφέα. Ίσως μάλιστα ξαφνιάζονται από τη συνύπαρξη των Μαθηματικών με το χιούμορ, καθώς η αυστηρότητα των Μαθηματικών αποκλείει, στο μυαλό τους, κάθε είδους αστεϊσμό. Και ακριβώς αυτό είναι που δίνει τη δυνατότητα περαιτέρω εκπαιδευτικής εκμετάλλευσης του συγκεκριμένου άρθρου. Η έκπληξη και η απόλαυση που προκαλεί:  ένα απολαυστικό άρθρο, όπως το παραπάνω  ωθεί τον αναγνώστη να αναζητήσει την ερμηνεία άγνωστων μαθηματικών όρων, αυξάνει την απόλαυση της αποκαλυπτικής πνευματικής διεργασίας και δίνει το έναυσμα για περαιτέρω ενασχόληση και δραστηριότητα.  
Επιγραμματικά κάποιες από τις δραστηριότητες που μπορούν να πραγματοποιηθούν με αφορμή το συγκεκριμένο άρθρο είναι: 1) Η αναζήτηση, στον Τίμαιο του Πλάτωνα, του χωρίου όπου γίνεται η αντιστοίχιση των κανονικών (πλατωνικών) στερεών με τα τέσσερα στοιχεία της Φύσης.  Για ευνόητους λόγους ανατίθεται κυρίως σε μαθητές με φιλολογική κλίση. 2) Η αναζήτηση ιστορικών στοιχείων για τη ζωή του Leonard Euler, και τον τρόπο που επινόησε και θεμελίωσε τη θεωρία των γράφων, που αποτελεί  βάση και του Διαδικτύου. Ο Euler είναι ένας από τους τέσσερεις μεγαλύτερους μαθηματικούς στην ιστορία των Μαθηματικών! (Οι άλλοι τρεις ποιοι είναι;) 3) Οι πρώτοι αριθμοί, την απειρία των οποίων απέδειξε ο Ευκλείδης, χρησιμοποιώντας για πρώτη φορά τη θαυμαστή αποδεικτική μέθοδο της «εις άτοπον απαγωγής», - του πιο αποτελεσματικού εργαλείου, στις περιπτώσεις που ο άνθρωπος δεν έχει να διαθέσει παρά μόνο το μυαλό του - αποτελούν τη βάση της Κρυπτογραφίας.
 Από κάθε δραστηριότητα ξεπετάγεται μια καινούρια ιδέα, ένα καινούριο πεδίο για αναζήτηση και μαθητική έρευνα. Η περιέργεια εξάπτεται και η κρυφή γοητεία των Μαθηματικών που αποκαλύπτεται σταδιακά κυριεύει τους μαθητές, οι οποίοι ανταποκρίνονται στην πλειοψηφία τους με ενθουσιασμό, αναθεωρώντας σε γενικές γραμμές την άποψη που είχαν αρχικά για το μάθημα. Εκπλήσσονται με τις απεριόριστες δυνατότητες που προκύπτουν κατά τη διασύνδεση των Μαθηματικών με όλους τους υπόλοιπους τομείς της ανθρώπινης δραστηριότητας και ξαφνιάζονται ευχάριστα με το γεγονός πως οι ίδιοι βρίσκουν ενδιαφέρον σε ένα μάθημα που θεωρούσαν δύσκολο, ανιαρό ή αδιάφορο. Ακόμη και οι μαθητές με καλή επίδοση ενθουσιάζονται, αν και μερικές φορές, έστω και κεκαλυμμένα, εκφράζουν μια δυσφορία καθώς οι συγκεκριμένες  δραστηριότητες δίνουν σε όλους τη δυνατότητα να ασχοληθούν επιτυχώς με κάτι, που μερικοί από τους πολύ καλούς μαθητές, ίσως,  θεωρούν πως λίγοι το δικαιούνται!
Όμως τα Μαθηματικά είναι ένας κώδικας γραφής και ανάγνωσης, που  δικαιούνται να τον γνωρίζουν  όλοι! Είναι μια γλώσσα και όπως λέει ο Γ. Μπαμπινιώτης «Τελικά, δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε ότι η γλώσσα μας στο σύνολό της και ως επικοινωνία είναι τα κείμενά μας, και το κυριότερο, ότι ο κόσμος μας είναι τα κείμενά μας, γραπτά και προφορικά». Άρα για να γνωρίσουμε τον κόσμο μας και τα Μαθηματικά, που αναμφιβόλως αποτελούν ένα αναπόσπαστο και θεμελιώδες κομμάτι του, θα πρέπει να έρθουμε σε επαφή με τα κείμενά μας, να τα διαβάσουμε, να τα κατακτήσουμε, αλλά κυρίως να τα απολαύσουμε, με όποια έννοια, αποδίδει ο καθένας μας, αλλά και ο κάθε μαθητής,  σε αυτό.
Τα αναλυτικά αποτελέσματα και συμπεράσματα του εγχειρήματος που περιέγραψα παραπάνω παρουσιάστηκαν σε ομιλία στα πλαίσια των εργασιών την Μαθηματικής Εβδομάδα, που διοργανώθηκε από το παράρτημα Ε.Μ.Ε Κεντρικής Μακεδονίας, στη Θεσσαλονίκη, 2 -6 Μαρτίου. [Μπορείτε να την παρακολουθείσετε στο youtube  εδώ κι εδώ ή να διαβάσετε το πλήρες κείμενο 
εδώ .] 
[1]   Δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα Τα ΝΕΑ,,2 Μαρτίου 2005. 
[2]  Ο Τεύκρος Μιχαηλίδης είναι διδάκτωρ των Μαθηματικών.                                             Εργάζεται ως καθηγητής στη Μέση Εκπαίδευση, είναι συγγραφέας και  μεταφραστής.

Πέμπτη 7 Απριλίου 2011

ΑΝ ΔΕΝ ΤΟ ΚΑΤΑΝΟΟΥΜΕ ... ΤΟΤΕ ΤΟ ΖΩΓΡΑΦΙΖΟΥΜΕ!

   Για τον Πέτρο, που ασχολήθηκε με την άσκηση της ανάρτησης που 'χει  τίτλο
"το αγόρι με τα πράσινα μάτια",  με τις  θερμές μου ευχές  για επιτυχία στις Πανελλαδικές!


Τετάρτη 6 Απριλίου 2011

ΓΙΑΤΙ "ΠΗΛΙΚΟ", ΒΡΕ ΑΔΕΡΦΕ;

Δεν λέω πως δεν είναι πολύ τιμητικό να βρίσκουν τη δουλειά σου, να τη δημοσιεύουν και να την αναδημοσιεύουν, ώστε  να φαίνεσαι παραέξω και εσύ που δουλεύεις, αλλά  και αυτό που κάνεις...

Ούτε λέω  πως όταν σου προτείνει κάποιος άγνωστός σου, όπως ο διαχειριστής ενός  site, να στέλνεις άρθρα σου για δημοσίευση στη σελίδα του, ώστε να συμμετέχεις κι εσύ στην αφιλοκερδή προσπάθεια που κάνουν κάποιοι άνθρωποι, "που θέλουν να ανακαλύπτουν, να μοιράζονται, να παρουσιάζουν μια ιδέα, μικρή ή μεγάλη, και να συζητούν γύρω από αυτήν. Μια κοινότητα που αρέσκεται να συζητά ό,τι είναι ενδιαφέρον, έξυπνο ή όμορφο σαν τροφή για περαιτέρω σκέψη...", έχει κάποιο μεμπτό σημείο.. Εκτός κι αν όταν λέμε αφιλοκερδώς, δεν εννοούμε αφιλοκερδώς! Ή δεν εννοούμε  "αφιλοκερδώς για πάντα",  αλλά εννοούμε ότι στο μέλλον κι αφού στο μεταξύ θα έχουν μαζευτεί καμπόσοι με καλές ιδέες που θα τις καταθέτουν δωρεάν για να δημοσιεύονται στη σελίδα, ο διαχειριστής  θα πουλά τη σελίδα του για να διαφημίζεται κόσμος! Νομίζω πως σ' αυτό το σημείο ένα μικρό πρόβλημα υπάρχει...

Και  να επιστρέψω στη σελίδα από το ΒΗMagazino, της 3η του Απρίλη, στο ΑΝΗΣΥΧΟ ΠΟΝΤΙΚΙ δηλαδή του Ηλία Νικολαΐδη και να του πω κι αυτουνού, μια και το έχει η μέρα σήμερα και τη λέω σε όλους όσους πάνε γυρεύοντας,  πως ναι μεν τον ευχαριστώ για την επιλογή του και την προβολή, αλλά θα ήθελα να τον ρωτήσω: γιατί "πηλίκο", βρε αδερφέ; Πώς σου 'ρθε το πηλίκο;  Πηλίκο, αν δεν το ξέρετε, λέγεται  το αποτέλεσμα της διαίρεσης και η διαίρεση φέρνει διχόνοια και διχασμό και εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.. Κι άλλα πολλά που τα μάθαμε καλά.
Χάθηκε ως τίτλος το γινόμενο ή το άθροισμα; Τόση δουλειά, τόσο προσπάθεια, που κάνουν κάποιοι δάσκαλοι για να γίνουν πολλά τα δυνατά μυαλά, να πολλαπλασιαστούν, να αθροίσουν τις δυνάμεις τους, να βρούνε λύσεις να δούμε  άσπρη μέρα..Τόσα άρθρα, τόσα κείμενα...Πολλά..Γιατί όχι πολλαπλασιασμός, λοιπόν;
Εκτός  πια κι αν το "πηλίκο", προέκυψε από την ιδέα της διαχείρισης στα site και "της μοιρασιάς των καλών, μικρών ή μεγάλων, ιδεών".. Αλλά τους "διαχειριστές", δεν ξέρω πια αν θα μπορώ να τους εμπιστεύομαι..

ΤΟ ΑΓΟΡΙ ΜΕ ΤΑ ΠΡΑΣΙΝΑ ΜΑΤΙΑ...

«Σε μια τάξη 30 μαθητών τα 18 παιδιά  είναι κορίτσια. Από τα αγόρια της τάξης αυτής τα 3 έχουν μαύρα μάτια. Αν επιλέξουμε στην τύχη ένα παιδί, να δείξετε ότι η πιθανότητα  να είναι  αγόρι με πράσινα μάτια  είναι  μικρότερη  ή ίση με 0,3»!
 -------------------------------------------------------------------------------------------------
Ποιος δεν θα πει πως είναι μια πολύ όμορφη άσκηση πιθανοτήτων!? (όποιος δεν έχει τραπεί ακόμη σε φυγή..:) ) Και είναι όμορφη όχι μόνο από μαθηματικής πλευράς, αλλά από κάθε άποψη. Πραγματολογικά, για παράδειγμα, είναι τελείως «επικαιροποιημένη»!!  Λέει «Σε μια τάξη 30 μαθητών»! Τριάντα! Τόσων όσων ακριβώς προβλέπεται να είναι, μαθητές ανά τάξη,  στο «νέο λύκειο»!
Επίσης η αναλογία ανδρών γυναικών πολύ καλή,  προσεγμένη και βολική.. :) Α:Κ=2:3!
Ούτε λίγοι ούτε πολλοί! Τόσοι ακριβώς όσοι πρέπει.. :)
 Όσο δε για τα μαύρα και τα πράσινα μάτια που πρωταγωνιστούν στα δεδομένα, όπως και να το κάνουμε μια κρυφή γοητεία την έχουν.. Δεν θα ήταν το ίδιο αν αντί  του χρώματος των ματιών γινόταν αναφορά στο χρώμα, ας πούμε, των μαλλιών! Τα μάτια, ό,τι χρώμα και να έχουν, είναι ο καθρέφτης της ψυχής μας.. Είναι αυτό που βλέπει ο ένας στον άλλον και καταλαβαίνει την πρόθεση, το βάθος, το συναίσθημα, τη διάθεση αστεϊσμού, τη σοβαρότητα, τη χαρά, τη θλίψη, την ανάγκη, την επιθυμία.. Είναι αυτό που έχουμε χάσει στο μεγαλύτερο βαθμό όλοι όσοι κάνουμε φιλίες  διαδικτυακές, όπου καθόμαστε  και μιλάμε  μεταξύ μας, σύγχρονα κι ασύγχρονα, για πράγματα σημαντικά κι ασήμαντα, χωρίς να ξέρουμε όχι μόνο το χρώμα των ματιών του άλλου, μα ούτε και το σουσούμι του, το περίγραμμά του, τις διαστάσεις του, το εκτόπισμά του.. Δίχως να φανταζόμαστε το βάθος της φωνής του, τον κυματισμό των κινήσεων του και το αθόρυβο ή το θορυβώδες και βροντερό του πάτημα. Ζούμε στους μοντέρνους καιρούς των πολλών "e-φίλων" και της ηλεκτρονικής συντροφιάς, της βουβής παρέας που ανταλλάσσει μηνύματα περιπαιχτικά, άλλοτε καλοπροαίρετα κι άλλοτε δεικτικά και εμπαθή σε μια προσπάθεια (αυτο)επιβεβαίωσης.. ή ακόμη και επικράτησης, κατάκτησης, επιβολής σε έναν άγνωστο που εμφανίζεται από το  πουθενά, από μια σειρά συμπτώσεων- σαν να καταρρέει η κυματοσυνάρτηση, ένα πράγμα :) - στις οποίες συμπτώσεις εμείς  αποδίδουμε τις ερμηνείες εκείνες που  κατά καιρούς  έχουμε ανάγκη να αποδώσουμε, και έτσι, ευκαιριακά,  γίνεται -αυτός ο άγνωστος- αποδέκτης μιας οικειότητας ή ακόμη και μιας ανόητης και αναίτιας επιθετικότητας! :) Αρχίζει μια αντιπαράθεση σαν να 'χουμε κάτι να χωρίσουμε.. Ναι, πράγματι, συμβαίνει κι αυτό. Το βλέπει κανείς όταν διαβάζει  στα blogoσχόλια ή στις συζητήσεις σε forum, facebook κι αλλού εκτενείς αντιπαραθέσεις που ξεκινούν από το τίποτΕ και τραβούν σε μάκρος κι εκφυλίζονται, χωρίς να λένε τίποτε πέρα από το "ό,τι και να μου πεις εσύ, εγώ θα βρω να σου πω κάτι ακόμη ... εξυπνότερο"!!. Αλλά  δεν είναι πάντα εξυπνότερο, μερικές φορές είναι απλά εξυπνακίστικο και ξεχειλωμένο!
Πόσο το ελέγχουμε αυτό, άραγε; Είναι υπολογίσιμο το αποτέλεσμα που επιφέρει μια τέτοια επικοινωνία; Πολλά έχουν γραφτεί και οι έρευνες, όλες σχετικά πρόσφατες αφού πρόσφατα μας προέκυψε  το σπορ τούτο, δίνουν αρνητικά αποτελέσματα, ως προς τις επιδράσεις του στην ψυχολογία μας... Κατάθλιψη προκαλεί και απομόνωση αυτή η επικοινωνία, ενώ  σε κάνει να νιώθεις περιστοιχισμένος από "φίλους" κι ανθρώπους που έχουν τα  ίδια με σένα ενδιαφέροντα ή που έχουν άλλα περίεργα και άγνωστα κι άρα  ακόμη πιο προκλητικά και πιο ενδιαφέροντα, επειδή-όπως λέει κι ένας φίλος- αυτά: "Ίσα-ίσα που είναι πρόκληση!" :)
Όπως και να 'χει, το πρόβλημα υπάρχει.. Η εξαπάτηση.. Το ό,τι  άλλο είναι κι άλλο φαίνεται, συχνά σε ξεγελάει!
Ενώ τα μάτια είναι αλλιώς, δεν ξεγελούν! Τα μάτια ό,τι χρώμα  και να 'χουν, θα πούνε την αλήθεια, επειδή είναι ο καθρέφτης της ψυχής και μέσα τους διαβάζεις κι αντιλαμβάνεσαι τη θέρμη και το ενδιαφέρον, την ειλικρινή  πρόθεση, το νοιάξιμο...
---------------------------------------------------------------------------------------------------
Αυτή τη φορά, ζητώντας συγγνώμη από τους φίλους τους μη ειδικούς,  θα παραθέσω, μερικώς, τη λύση της άσκησης, επειδή είναι λιγάκι δύσκολη και η δυσκολία της έγκειται στο σωστό ορισμό των ενδεχομένων και την ακόμη σωστότερη επιλογή τους.
Είναι από τα δυσκολότερα πράγματα η επιλογή, το ξανάπαμε... 
Απαιτεί να έχουμε τ' αυτιά μας ανοιχτά και τα μάτια μας δεκατέσσερα!!


Σάββατο 2 Απριλίου 2011

ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΕΝΤΟΣ ΚΙ ΕΚΤΟΣ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ..

...Το άθροισμα των γωνιών ενός τριγώνου είναι ίσο, μικρότερο ή μεγαλύτερο από δύο ορθές; 

"Από τις τρεις πιθανές περιπτώσεις, ένας παλαιός γεωμέτρης θα θεωρούσε την πρώτη ως αληθή, ενώ τις δύο άλλες ψευδείς. Για ένα σύγχρονο όμως αποτελούν τρία διαφορετικά θεωρήματα ενός και του ιδίου συστήματος, ανάλογα με το αν ο αριθμός των παράλληλων του σχετικού αιτήματος είναι ίσος, μεγαλύτερος ή μικρότερος από ένα. Ή ακόμη, μπορούν να συνυπάρξουν στα πλαίσια ενός χαλαρού και πιο γενικού συστήματος, όπου ο αριθμός των δυνατών παραλλήλων παραμένει ακαθόριστος. Το γεγονός ότι στον κόσμο μας η εμπειρία επιβεβαιώνει τη μία και μόνο από τις τρεις προτάσεις, αφορά την πρακτική εφαρμογή της επιστήμης κι όχι την τυπική και καθαρή επιστήμη.
Η ιδέα που εμφανίστηκε στα πλαίσια της θεωρίας των παραλλήλων μπορούσε φυσικά να επεκταθεί και στο σύνολο των αιτημάτων. Έτσι λοιπόν βλέπουμε ν' αποκόπτονται οι δύο όψεις της γεωμετρικής αλήθειας που μέχρι τότε ήταν αλληλένδετες. Ένα θεώρημα γεωμετρίας ήταν συγχρόνως μια πληροφορία για τ' αντικείμενα και μια πνευματική κατασκευή, νόμος της φυσικής και τμήμα του λογικού συστήματος, μια αλήθεια γεγονότος και μια αλήθεια Λόγου.[1] Απ' αυτά τα παράδοξα ζεύγη η θεωρητική γεωμετρία εγκαταλείπει τώρα το πρώτο στοιχείο και το αποδίδει στην εφαρμοσμένη γεωμετρία. Δεν υπάρχει πλέον για τα θεωρήματα ξεχωριστή αλήθεια, δηλαδή ατομική: Η αλήθεια τους είναι, αποκλειστικά και μόνο, η ολοκλήρωσή τους στο σύστημα. Γι' αυτό και ασυμβίβαστα μεταξύ τους θεωρήματα μπορούν να είναι εξίσου αληθή, αρκεί να τα αναφέρουμε σε διαφορετικά συστήματα. Όσο για τα ίδια συστήματα δεν τίθεται πλέον θέμα αλήθειας ή ψεύδους, παρά μόνο με τη λογική έννοια της συνέπειας ή της εσωτερικής αντίφασης.  Οι αρχές που τα διέπουν  είναι απλές υποθέσεις, με τη μαθηματική αποδοχή του όρου: Δεν επιβεβαιώνονται, απλώς τίθενται' δεν είναι αμφίβολες σαν τις εικασίες του φυσικού, αλλά τοποθετούνται υπεράνω αλήθειας ή ψεύδους,  σα μια απόφαση ή σύμβαση. Έτσι η μαθηματική αλήθεια αποκτάει ένα γενικό χαρακτήρα: Το χαρακτήρα μιας ευρύτερης συνεπαγωγής, όπου η σύζευξη όλων των αρχών συνιστά το ηγούμενο και κείνη όλων των θεωρημάτων το επόμενο."

'Ενα απόσπασμα από το βιβλίο "ᾀξιωματική μέθοδος", του Robert Blanche, (συλλογή θεαίτητος, εκδόσεις Καστανιώτη, 1973), που το θυμήθηκα σήμερα λόγω του περί αληθείας θέματος που άνοιξε νωρίτερα..
Στις μέρες μας,  όπου σ' όλα πια τα επίπεδα, ακόμα και σ' αυτό το άκρως ... χαοτικό των φιλολόγων, έχει γίνει  σαφές πως η "αλήθεια" είναι θέμα "πλαισίου" και κοινωνικών ή μη συμφραζομένων, είναι καθαρή αποκοτιά να μιλάει κανείς για την αλήθεια σαν να 'ναι  είδος κατ' απόλυτη τιμή μετρήσιμο!
Η αλήθεια του Χ ταυτίζεται με τη συνέπεια του εντός ενός συγκεκριμένου συστήματος,  έξω από το οποίο ο Χ δεν είναι ούτε αληθής ούτε ψευδής, είναι μια γατούλα του Σρέντιγκερ, που κάθεται ακίνητη και περιμένει να μάθει τι θα κάνει.. να μάθει αν θα ζήσει ή αν θα πεθάνει..
Και για να το "στρογγυλεύσω", όπως λέει κι ο καθηγητής μου στη γλωσσολογία, και να το κλείσω δια παντός, να πω ότι το θέμα δεν είναι να έχεις την Χ αλήθεια ανά χείρας,  το θέμα είναι να βρεις το κατάλληλο σύστημα για να την εναποθέσεις!
Κι αν δεν βρίσκεις κατάλληλο κανένα υπάρχον σύστημα, για ν' αναδείξει την αλήθειά  σου,  τότε φτιάχνεις ένα δικό σου, προσέχοντας, πάρα πολύ, μη μείνεις μοναχός σου :))

πολλά ήταν τα ψέματα που είπαμε ως εδώ... 
ας πούμε και μια αλήθεια κι ας πέσει στο γιαλό..
-------------------------------------------------------------------------------------------------
[1] Υπάρχουν ήδη δύο είδη Αληθειών, Αλήθειες του Λόγου και Αλήθειες του Γεγονότος.
Οι Αλήθειες του Λόγου είναι αναγκαίες και το αντίθετό τους είναι αδύνατον' οι αλήθειες του Γεγονότος είναι ενδεχομενικές και το αντίθετό τους είναι δυνατόν. Όταν μια αλήθεια είναι αναγκαία, μπορούμε να βρούμε το Λόγο της με την Ανάλυση, αναλύοντάς την δηλαδή σε ιδέες και αλήθειες απλούστερες, μέχρι να καταλήξουμε στις πρώτες (ιδέες και αλήθειες)

Άρθρο 33 από τη Μοναδολογία του Λάιμπνιτς. Περισσότερα εδώ

ΤΑ ΚΙΝΕΖΙΚΑ ΠΥΘΑΓΟΡΕΙΑ ΕΓΚΛΗΜΑΤΑ..


Τα Πυθαγόρεια Εγκλήματα του Τεύκρου Μιχαηλίδη, που κυκλοφόρησαν στα ελληνικά από τις εκδόσεις Πόλις το 2006 και μας συγκίνησαν ιδιαιτέρως με τη βαθιά, πλην προσχηματική, τριαντάχρονη φιλία του Ιγερινού με τον Κανταρτζή, μέσω της οποίας εμείς οι αναγνώστες κινούμαστε χρονικά από το 1900 και το δεύτερο μαθηματικό συνέδριο στο Παρίσι μέχρι  την Αθήνα του 1929, έχοντας στο ταξίδι των 266 σελίδων πάρει άρωμα από  αβάν γκαρντ παρισινής διανόησης, μπαρούτι από Βαλκανικούς Πολέμους,  πίκρα από το Διχασμό, θλίψη από τη Μικρασιατική Καταστροφή και πάνω από όλα  μια αξιόλογη και ενδιαφέρουσα πληροφόρηση για μαθηματικούς και Μαθηματικά, αυτά τα Πυθαγόρεια Εγκλήματα τώρα κυκλοφορούν και στην κινέζικη φιλαναγνωστική αγορά!!

Συγχαρητήρια κε Μιχαηλίδη.
με πολλές ευχές να πάθει το ίδιο και ο μικρούλης ο  Αχμές.. :)

Έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα..


Στο παιδί μου

"Στο παιδί μου δεν άρεσαν ποτέ τα παραμύθια.
Και του μιλούσανε για Δράκους και για το πιστό σκυλί,
για τα ταξίδια της Πεντάμορφης και για τον άγριο λύκο.
Μα στο παιδί δεν άρεσαν ποτέ τα παραμύθια.
Τώρα, τα βράδια, κάθομαι και του μιλώ.
Λέω το σκύλο σκύλο, το λύκο λύκο, το σκοτάδι σκοτάδι.
Του δείχνω με το χέρι τους κακούς,
του μαθαίνω ονόματα σαν προσευχές,
του τραγουδώ τους νεκρούς μας.
Α, φτάνει πια!
Πρέπει να λέμε την αλήθεια στα παιδιά."

Μανώλης Αναγνωστάκης, συλλογή Ο στόχος (1970)
-----------------------------------------------------------------
Πώς να κρυφτείς απ' τα παιδιά;
Έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα...
http://www.youtube.com/watch?v=9U1VR_ADUA8

Ακούγοντας τους σοφούς ποιητές και τους ταξιδεμένους τροβαδούρους, στο παιδί μου, και σε κάθε παιδί που 'χω στην τάξη μου, λέω  την αλήθεια! Τα σύκα σύκα και τη σκάφη σκάφη..
Γιατί πιστεύω πως μόνο ξεκινώντας κανείς από νωρίς, από τα μικράτατά του, μπορεί να μάθει να έρχεται αντιμέτωπος με τη σκληρότητά της,  να μάθει να την παλεύει  και όταν δεν παλεύεται..
Να μάθει να την χαίρεται όταν λάμπει, να μάθει να την αποζητά, όταν  την θάβουνε  βαθιά..
Να μάθει να τη φτιάχνει με τα δικά του χέρια!


Δευτέρα 21 Μαρτίου 2011

ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΠΟΛΥ ΣΗΜΑΝΤΙΚΑ ΓΙΑ ΝΑ ΤΑ ΑΦΗΣΟΥΜΕ ΣΤΟΥΣ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΟΥΣ

Μαθηματικό άγχος

[...] Οι ίδιοι άνθρωποι που μπορούν να να καταλάβουν τις πιο λεπτές συγκινησιακές αποχρώσεις σε μια συζήτηση, τις πιο μπερδεμένες πλοκές στη λογοτεχνία και τις πιο δαιδαλώδεις όψεις μιας νομικής υπόθεσης δεν φαίνεται να μπορούν να κατανοήσουν τα πιο βασικά στοιχεία μιας μαθηματικής απόδειξης.
Φαίνονται να μην έχουν κανένα μαθηματικό πλαίσιο αναφοράς και καμιά αντίληψη πάνω στην οποία θα μπορούσαν να χτίσουν. Φοβούνται, έχουν τρομοκρατηθεί από καθηγητές ιδιαίτερα φορτικούς και ενίοτε αρκετά σεξιστές, καθώς κι από άλλους που μπορεί να υποφέρουν οι ίδιοι από μαθηματικό άγχος. Τα διαβόητα λεξικολογικά προβλήματα τους πανικοβάλλουν κυριολεκτικά κι έχουν πειστεί ότι είναι κουτοί. Πιστεύουν ότι υπάρχουν άνθρωποι με μαθηματικό μυαλό και άλλοι με μη μαθηματικό μυαλό, και ότι οι πρώτοι έχουν πάντα έτοιμες τις απαντήσεις ενώ οι δεύτεροι μένουν χωρίς βοήθεια και χωρίς ελπίδα.
Δεν πρέπει να απορούμε που τέτοια αισθήματα αναστέλλουν τρομερά την αριθμοφιλία. Ωστόσο, πολλά μπορούν να γίνουν για όσους υποφέρουν από αυτά. Μια απλή τεχνική που έχει απροσδόκητα καλά αποτελέσματα είναι να προσπαθήσει να εξηγήσει κανείς το πρόβλημα με σαφήνεια σε κάποιον άλλο' αν μπορεί κανείς να καθήσει και ν' ακούσει ήρεμα μια τέτοια εξήγηση, ενδέχεται να σκεφτεί το πρόβλημα αρκετή ώρα ώστε να  αντιληφθεί ότι περισσότερη σκέψη μπορεί να φέρει αποτελέσματα. Άλλες τεχνικές  μπορεί να είναι: η χρησιμοποίηση μικρότερων αριθμών' η εξέταση άλλων σχετικών αλλά πιο γενικών προβλημάτων' η συγκέντρωση πληροφοριών σχετικών με το πρόβλημα'  η ανάποδη διερεύνηση του προβλήματος από τη λύση προς τα πίσω' ο σχεδιασμός εικόνων και διαγραμμάτων'  η σύγκριση του προβλήματος  ή μέρους του με άλλα προβλήματα τα οποία καταλαβαίνετε' και το σημαντικότερο από όλα, η μελέτη όσο το δυνατόν περισσότερων προβλημάτων και παραδειγμάτων. Η αυταπόδεικτη αλήθεια ότι μαθαίνει κανείς να διαβάζει διαβάζοντας και να γράφει γράφοντας ισχύει και για την επίλυση μαθηματικών προβλημάτων (κι ακόμη για την κατάστρωση μαθηματικών αποδείξεων).

Γράφοντας αυτό το βιβλίο έφτασα να αντιληφθώ έναν ορισμένο τρόπο με τον οποίο εγώ (και μάλλον οι μαθηματικοί εν γένει) συμβάλλω άθελά μου στην αριθμοφοβία. Δυσκολεύομαι να γράφω επί μακρόν για οποιοδήποτε θέμα. Είτε η μαθηματική μου εκπαίδευση είτε η ιδιοσυγκρασία μου με κάνουν να ξεχωρίζω τα κρίσιμα σημεία και να μην επιμένω (μου έρχεται να γράψω "να μην κολλάω") σε δευτερεύοντα θέματα ή συμφραζόμενα ή βιογραφικές λεπτομέρειες. Το αποτέλεσμα είναι, πιστεύω, μια καθαρή παρουσίαση που μπορεί όμως να φοβίζει τους ανθρώπους που περιμένουν μια πιο άνετη προσέγγιση. Η λύση είναι να γράφουν περί μαθηματικών πολλών ειδών άνθρωποι. Όπως έχει λεχθεί για πολλά άλλα θέματα, τα μαθηματικά είναι πολύ σημαντικά για να τα αφήνουμε στους μαθηματικούς. [...]
--------------------------------------------------------------------------------------------------
Αντέγραψα ένα απόσπασμα από το βιβλίο του ελληνικής καταγωγής αμερικανού  John Allen Paulos. Ο Πάουλος είναι καθηγητής μαθηματικών στο Temple University και τακτικός συνεργάτης σε έντυπα όπως οι New York Times και το Newsweek. Έργα του είναι το "Μαθηματικά και Χιούμορ", "Σκέφτομαι άρα γελώ", αλλά το παραπάνω απόσπασμα το αντέγραψα από το βιβλίο του με τίτλο "ΑΡΙΘΜΟΦΟΒΙΑ Ο μαθηματικός αναλφαβητισμός και οι συνέπειές του", που κυκλοφόρησε σε πρώτη έκδοση για την ελληνική γλώσσα το 1991 από τις εκδόσεις Αλεξάνδρεια.  Το βιβλίο είχε κυκλοφορήσει το 1988 με τον τίτλο "Innumeracy. Mathimatical illiteracy and its consequences" και νομίζω πως είναι από τα πρώτα που μιλούν για τον "μαθηματικό αναλφαβητισμό", για τον οποίον σε γενικές γραμμές σε ένα μεγάλο ποσοστό εμείς - οι επαΐοντες καθηγητές των Μαθηματικών στα σχολεία και στα φροντιστήρια - ελάχιστη γνώση έχουμε.  Απολαμβάνουμε ό,τι και όσα οι ίδιοι μπορούμε να απολαύσουμε γεμίζοντας τον πίνακα ή  το τετράδιο με σύμβολα, τα οποία όμως μας διαφεύγει πως δεν αντιστοιχούν πάντα για όλους τους μαθητές σε κάποιο νόημα. Ύστερα απορούμε επειδή τα παιδιά  δεν συμμερίζονται τον  δικό  μας ενθουσιασμό και κάποιοι εξ ημών καταλήγουν σε γενικευμένα - και εσφαλμένα - συμπεράσματα πως "τα μαθηματικά δεν είναι για όλους"! Ποια Μαθηματικά όμως;
Προφανώς τα Μαθηματικά που επιβάλλει το Αναλυτικό Πρόγραμμα Σπουδών σε όλους δεν είναι για όλους κι αυτός είναι ένας από τους λόγους που τρέφουν και συντηρούν την αριθμοφοβία, με ό,τι αυτή συνεπάγεται και με όποιες επιπτώσεις μπορεί να έχει στη διαμόρφωση της προσωπικότητας ενός εφήβου, που  βλέπει ακαταλαβίστικα και τρομακτικά σύμβολα να τον περιπαίζουν ψιθυρίζοντας: "Είσαι χαζός! Είσαι χαζός! "

Λύσεις στο τεράστιο και διαχρονικό πρόβλημα της αριθμοφοβίας υπάρχουν κι άλλες πέρα από αυτές που προτείνει στο βιβλίο του ο Πάουλος, οι οποίες όμως απαιτούν έναν άλλον τύπο σχολείου από αυτόν που έχουμε στη χώρα μας. Αλλά κι αν ακόμη από τις λύσεις, που ο κάθε ευσυνείδητος δάσκαλος επινοεί για να συμβάλει στην καταπολέμηση της μαθηματικοφοβίας, καμιά δεν είναι αρκούντως αποτελεσματική, τουλάχιστον ας μην ... σκάβουμε εμείς τον λάκκο με τα ίδια μας τα χέρια, καλλιεργώντας στα παιδιά την ιδέα πως τα Μαθηματικά στο σύνολό τους είναι για λίγους κι εκλεκτούς κι αναπαράγοντας έτσι τα θλιβερά στερεότυπα! 
Στα Μαθηματικά, όπως ακριβώς   και στη γνώση, έχουμε δικαίωμα όλοι  κι ίσως γι' αυτό τελικά, όπως λέει και ο Πάουλος στο βιβλίο του, δεν θα πρέπει να τα αφήνουμε αποκλειστικά και μόνο στους μαθηματικούς.. :)

Σάββατο 19 Μαρτίου 2011

"ΜΕ ΕΝΑ ΝΑΙ Η ΕΝΑ ΟΧΙ ΑΠΑΝΤΗΣΤΕ ΜΟΥ, ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΓΙΑ ΟΛΟΥΣ?"

    geo είπε...
ΕΙΧΑ ΑΚΟΥΣΕΙ ΣΕ ΣΕ ΕΝΑ ΣΕΜΙΝΑΡΙΟ ΟΤΙ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΙΝΑΙ Ο ΠΙΟ ΣΥΝΤΟΜΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΝΑ ΑΠΟΚΛEΙΣΕΙΣ ΑΤΟΜΑ!!!!!!  ΜΕ ΕΝΑ ΝΑΙ Η ΕΝΑ ΟΧΙ ΑΠΑΝΤΗΣΤΕ ΜΟΥ, ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΓΑ ΟΛΟΥΣ??????      

Το παραπάνω σχόλιο  άφησε, πριν λίγες μέρες, ένας blogger με το όνομα geo σε μια παλιότερη ανάρτησή μου με τίτλο "Αν μάθω Μαθηματικά θα σώσω τον κόσμο;"!! 
Με ξάφνιασε το περιεχόμενο, αλλά κυρίως το ύφος του σχολίου!
"Με ένα ναι ή ένα όχι, μπορεί κάποιος να απαντήσει σε μια τέτοια ερώτηση;" αναρωτήθηκα κι άρχισα να σκέφτομαι σε ποιο βαθμό είναι αληθές αυτό που ο geo είχε ακούσει στο σεμινάριο, πως τα Μαθηματικά δηλαδή αποτελούν τον πιο σύντομο τρόπο για να αποκλείσεις άτομα! 
Τα Μαθηματικά αναμφιβόλως διαχρονικά χρησιμοποιούνται ως κριτήριο επιλογής, αλλά είναι ο πιο σύντομος τρόπος αποκλεισμού; Αν δηλαδή το κριτήριο επιλογής δεν είναι τα Μαθηματικά, αλλά η δεξιότητα, ας πούμε, στο παίξιμο του φαγκότο ή η καλή γνώση της ιαπωνικής, δεν θα είχαμε και πάλι ένα αποτελεσματικότατο τρόπο αποκλεισμού της ευρύτατης μάζας των ατόμων; Σίγουρα θα είχαμε! Πόσους γνωρίζετε να μιλούν την ιαπωνική και πόσους  άλλους να παίζουν φαγκότο;
Προσωπικά γνωρίζω έναν που κάνει το ένα και έναν που κάνει το άλλο, χωρίς να  έχω στον κύκλο των γνωστών μου κάποιον που κάνει και τα δύο ταυτόχρονα! Άρα αν εγώ για κάποιους λόγους ήθελα κάποτε να αποκλείσω τους πάντες από κάτι, θα έθετα ως προϋπόθεση για την επιλογή μου: το άτομο να μιλά την ιαπωνική ΚΑΙ να παίζει φαγκότο!
Όλα αυτά μου θύμισαν εκείνα τα παιδικά παραμύθια στα οποία  ο βασιλιάς προκειμένου  να επιλέξει το πριγκιπόπουλο που θα παντρευτεί την πολυαγαπημένη του κόρη, καλεί τους νεαρούς πρίγκιπες να περάσουν από κάποια δοκιμασία..
Τι είναι αυτό που καθορίζει τη δοκιμασία επιλογής και προσδιορίζει  τα εκάστοτε κριτήρια;
Είναι οι κοινωνικές δομές, οι πολιτικές επιδιώξεις, οι οικονομικές πολιτικές.. Μήπως είναι οι πρακτικές ενός γραμματισμού που διαμορφώνεται για να διαμορφώσει το πλαίσιο εκείνο μέσα στο οποίο εξυπηρετείται η κυρίαρχη ιδεολογία; Ή μήπως  οι ανάγκες ενός παραμυθιού;
Ενός παραμυθιού που, όπως συμβαίνει στα περισσότερα παραμύθια,  οδηγεί όσους δεν κατάφεραν να περάσουν τη δοκιμασία σε έναν αποκλεισμό που αγγίζει τα όρια της τιμωρίας και της αποδιοπομπής...

Ναι, τελικά τα Μαθηματικά αποτελούν διαχρονικά όχι ένα κριτήριο επιλογής, αλλά έναν τρόπο αποκλεισμού, και γι' αυτό μάλλον αντιμετωπίζονται σαν ένας  μπαμπούλας των μαθητικών μας χρόνων!
Οι  μαθηματικοί,  λέγοντας σε κάποιον ενήλικα την επαγγελματική τους ιδιότητα,  τις περισσότερες φορές εισπράττουν μιαν  απάντηση σαν κι αυτή: "ωχ!! το χειρότερό μου μάθημα στο σχολείο!".
Και ενώ κανένας ποτέ δεν θα δήλωνε "περήφανος"  για την ανεπάρκειά του στην ελληνική γλώσσα ή ακόμη και στην αγγλική, συχνά ακούμε , ανεξάρτητα από το -υψηλό ενδεχομένως- μορφωτικό  επίπεδο του ομιλούντα, ομολογίες όπως: "είμαι σκράπας στα Μαθηματικά!", με ύφος που αποσκοπεί στο να κερδίσει την συμπάθεια!! Που τελικά την κερδίζει...
Για ποιο λόγο νιώθει κανείς συμπάθεια για έναν μαθηματικοπαθούντα, κατά τη μαθητική του θητεία, ενήλικα; Ακόμη κι αν αυτός ο μαθηματικοπαθούντας είναι ο Δήμαρχος που χαιρετίζει μιαν εκδήλωση Μαθηματικών, που φιλοξενείται στην αίθουσα εκδηλώσεων του Δημαρχείου του;
(μου έχει τύχει κατ' επανάληψη :))..)

Τα ερωτήματα που γεννάει το ερώτημα το geo είναι απίστευτα πολλά κι ο χρόνος μου ελάχιστος.
Αφήνω το θέμα ανοιχτό, καταλήγοντας προς το παρόν στο συμπέρασμα πως, ναι, τα Μαθηματικά είναι για όλους!  Είναι γι' αυτούς που τα αγαπούν και τα σπουδάζουν, γι' αυτούς που τα χρησιμοποιούν στη δουλειά τους ή στην καθημερινή τους πρακτική, οι οποίοι δεν ταυτίζονται κατ' ανάγκη με όσους τα σπουδάζουν! Είναι γι' αυτούς που τα διδάσκουν και γι' αυτούς που τα ερευνούν διευρύνοντας τις θεωρητικές, επιστημονικές, τεχνολογικές γνώσεις, μεθοδολογίες και δυνατότητες του πολιτισμού μας, αλλά είναι και γι' αυτούς που τα φοβούνται και αποζητούν, λόγω αυτού του φόβου, τη συμπάθεια των υπολοίπων!!
Είναι τόσο πολιπρισματικό και πολυδιάστατο το πεδίο των Μαθηματικών που ο καθένας μας με κάποιον υποκειμενικό τρόπο σίγουρα τα αξιοποιει!
Και αναμφιβόλως όλοι μας -αντικειμενικά- απολαμβάνουμε τα τεχνολογικά τους επιτεύγματα!! :)